Kentsel Dönüşüm Başvuru Şartları: Evini Yenilemek İsteyenler İçin 2026 Rehberi

İstanbul başta olmak üzere Türkiye’nin birçok bölgesinde eski, yıpranmış ve deprem riski taşıyan binaların yenilenmesi artık ertelenmemesi gereken bir konu haline geldi. Özellikle Avcılar, Bahçelievler, Beylikdüzü, Büyükçekmece, Esenyurt ve Küçükçekmece gibi yapı stokunun yaşlandığı ilçelerde vatandaşların en çok sorduğu soruların başında “Kentsel dönüşüm başvurusu nasıl yapılır?”, “Başvuru şartları nelerdir?” ve “Tek bir malik başvuru yapabilir mi?” geliyor.

Kentsel dönüşüm sürecinin temel dayanağı 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanundur. Bu kanun kapsamında bir yapının dönüşüme girebilmesi için öncelikle yapının riskli olduğunun teknik olarak tespit edilmesi gerekir. Riskli yapı; ekonomik ömrünü tamamlamış, depremde yıkılma veya ağır hasar görme riski taşıdığı bilimsel ve teknik verilere göre belirlenen yapı anlamına gelir. Riskli yapı tespiti, Bakanlıkça lisanslandırılmış kurum ve kuruluşlar tarafından yapılır.

Kentsel Dönüşüm Başvurusu İçin İlk Şart Nedir?

Kentsel dönüşüm başvurusunun ilk ve en önemli şartı, yapının riskli yapı tespit raporu almasıdır. Vatandaşlar doğrudan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’na gidip “binamı dönüştürmek istiyorum” diyerek süreci başlatmaz. Önce lisanslı bir kuruluşa başvurulur, bina incelenir, karot ve donatı tespitleri gibi teknik çalışmalar yapılır, ardından yapı güvenliği değerlendirilir.

Burada önemli bir nokta vardır: Riskli yapı tespiti için tüm maliklerin onayı gerekmez. Uygulamada çoğu vatandaş “apartmandaki herkes imza atmadan süreç başlamaz” diye düşünür. Ancak bir malik dahi başvuru yaparak binanın riskli yapı tespit sürecini başlatabilir. Bu nedenle binasında deprem riski olduğunu düşünen bir kişi, diğer maliklerin tamamını ikna etmeyi beklemeden ilk adımı atabilir.

Başvuru İçin Hangi Belgeler Gerekir?

Riskli yapı tespiti başvurusunda genellikle tapu belgesi, kimlik fotokopisi, malik bilgileri, yapı adresi, ada/parsel bilgileri ve binaya ait mevcut belgeler talep edilir. Belgelerdeki adres, ada, parsel ve bağımsız bölüm bilgilerinin birbiriyle uyumlu olması önemlidir. Bakanlık uygulama kılavuzlarında da özellikle riskli yapı tespit raporundaki adres bilgilerinin, kredi ve destek başvurularındaki belgelerle uyumlu olması gerektiği vurgulanmaktadır.

Eğer binada kat irtifakı veya kat mülkiyeti kurulmuşsa maliklerin bağımsız bölüm bilgileri üzerinden işlem yapılır. Eğer yapı arsa paylı tapu üzerinde bulunuyorsa, fiilen yapının sahibi olan arsa payı sahibi başvuruda bulunabilir. Bu durum özellikle eski apartmanlarda, hisseli parsellerde ve kat irtifakı kurulmamış yapılarda önemlidir.

Riskli Yapı Raporundan Sonra Ne Olur?

Riskli yapı tespit raporu hazırlandıktan sonra ilgili idareye bildirilir ve tapuya riskli yapı şerhi işlenir. Maliklere tebligat yapılır. Tebligat sonrası kanuni itiraz süresi bulunur. İtiraz edilmezse veya itiraz reddedilirse rapor kesinleşir. Rapor kesinleştikten sonra bina için yıkım süreci başlar.

Bu aşamada maliklerin anlaşma süreci önemlidir. Yeniden yapım, müteahhit seçimi, kat karşılığı inşaat sözleşmesi, paylaşım oranları, proje hazırlanması, ruhsat alınması ve inşaat süreci bu aşamadan sonra gündeme gelir. Kentsel dönüşümde sadece rapor almak yeterli değildir; doğru müteahhit seçimi, sağlam sözleşme, gerçekçi maliyet hesabı ve ruhsat sürecinin profesyonel yürütülmesi gerekir.

Kentsel Dönüşümde Devlet Destekleri Var mı?

Kentsel dönüşüm kapsamında kira yardımı, taşınma yardımı, kredi desteği ve bazı vergi/harç muafiyetleri gündeme gelebilir. İstanbul özelinde yürütülen Yarısı Bizden Kampanyası kapsamında Bakanlık, belirli şartları sağlayan vatandaşlara konutlarını yenilemeleri için hibe, kredi ve tahliye desteği sunmaktadır. Bakanlık açıklamalarına göre kampanya kapsamında konutlar için 875 bin TL hibe, 875 bin TL kredi ve 125 bin TL tahliye desteği olmak üzere toplam 1 milyon 875 bin TL destek sağlanmaktadır.

Ayrıca Bakanlık, Yarısı Bizden başvurularında binanın riskli yapı olduğunun tespit edilmesi gerektiğini, riskli olduğu belirlenen binalarda hak sahiplerinin kat irtifakı kurması gerektiğini açıklamıştır. Güncel açıklamalara göre 2025 ve 2026 yılında riskli ilan edilen yapıların kampanya kapsamına alınmasına yönelik düzenlemeler de duyurulmuştur.

Kimler Kentsel Dönüşüme Başvurabilir?

Kentsel dönüşüm başvurusu yapabilecek kişiler öncelikle taşınmaz malikidir. Maliklerden biri, kanuni temsilci veya vekâlet verilen kişi riskli yapı tespiti için başvuru yapabilir. Kiracılar doğrudan riskli yapı tespiti yaptırma yetkisine sahip değildir; ancak binanın güvenli olmadığını düşünmeleri halinde malikleri uyarabilir, belediye veya ilgili kurumlara başvurabilirler.

Başvuru yapılacak yapının mutlaka çok katlı apartman olması gerekmez. Tekil konutlar, iş yerleri, apartmanlar, siteler ve karma kullanımlı yapılar da şartları sağlaması halinde dönüşüm sürecine konu olabilir.

Doğru Başvuru, Doğru Proje ve Güvenli Gelecek

Kentsel dönüşüm başvuru şartları ilk bakışta karmaşık görünse de süreç doğru yönetildiğinde oldukça sistematiktir. İlk adım riskli yapı tespitidir. Ardından raporun kesinleşmesi, maliklerin anlaşması, proje hazırlanması, müteahhit seçimi, ruhsat süreci ve inşaat aşaması gelir.

SİHAM YAPI PROJE olarak kentsel dönüşüm sürecinde vatandaşlara sadece bina yenileme hizmeti değil; riskli yapı sürecinden proje hazırlığına, kat karşılığı modelden müteahhitlik hizmetine kadar bütüncül bir çözüm sunuyoruz. Avcılar, Bahçelievler, Beylikdüzü, Büyükçekmece, Esenyurt ve İstanbul’un birçok bölgesinde güvenli, modern ve değer kazandıran projeler için profesyonel destek almak isterseniz bizimle iletişime geçebilirsiniz.

📞 0539 245 93 14
🌐 www.sihamyapiproje.com